| Đổi mới sáng tạo nhiều phần mềm, công nghệ mới phục vụ phát triển kinh tế số và xã hội số |
Lợi thế và điểm nghẽn đan xen
Những năm gần đây, Huế ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực trong phát triển hệ sinh thái ĐMST và nâng cao chỉ số PII. Năm 2024, Huế vươn lên vị trí thứ 13 cả nước về PII và đến năm 2025 đã bứt phá, lọt vào Top 5 địa phương dẫn đầu toàn quốc. Thành phố cũng nằm trong Top 10 tỉnh, thành phố có thành tích tiêu biểu trong xây dựng và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo quốc gia, được Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ tặng bằng khen.
Hoạt động khởi nghiệp sáng tạo ngày càng sôi động. Cuộc thi Khởi nghiệp sáng tạo thành phố Huế hàng năm thu hút khoảng từ 70 - 95 hồ sơ dự án tham gia, với nhiều dự án khởi nghiệp sáng tạo xuất sắc ở các lĩnh vực. Cũng từ sân chơi này đã hình thành 52 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Thành phố hiện có 3 vườn ươm, trung tâm hỗ trợ ĐMST; 30 doanh nghiệp có hoạt động đổi mới quy trình, mô hình kinh doanh; 13 doanh nghiệp vừa và nhỏ có hợp tác nghiên cứu, phát triển với các viện, trường.
Đáng chú ý, Sàn giao dịch thương mại điện tử tổng hợp HueEcom đã hỗ trợ 33 doanh nghiệp, hộ kinh doanh chuyển đổi số, đưa hơn 970 sản phẩm lên sàn, góp phần mở rộng thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm địa phương.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình nâng cao chỉ số PII và phát triển hệ sinh thái ĐMST của Huế vẫn bộc lộ những hạn chế. Mạng lưới tổ chức KH&CN còn mỏng, chủ yếu tập trung ở khu vực công lập; thiếu các tổ chức trung gian mạnh để hỗ trợ chuyển giao công nghệ. Tỷ lệ chi ngân sách địa phương cho KH&CN so với GRDP mới đạt khoảng 0,65%, thấp so với yêu cầu phát triển và so với các địa phương dẫn đầu cả nước.
Hạ tầng khu, cụm công nghiệp phát triển chưa đồng bộ; tỷ lệ dự án đầu tư đang hoạt động trong khu, cụm công nghiệp còn thấp. Quy mô kinh tế của Huế còn nhỏ, mức đóng góp GRDP vào GDP cả nước khiêm tốn; cơ cấu kinh tế chuyển dịch chậm sang các ngành có hàm lượng KHCN cao.
Theo đánh giá của Sở KH&CN, số lượng doanh nghiệp KH&CN trên địa bàn mới đạt 11 doanh nghiệp, tỷ lệ doanh nghiệp khởi nghiệp ĐMST trong tổng số doanh nghiệp mới thành lập chưa cao. Nhiều startup vẫn tập trung vào mô hình truyền thống, ít ứng dụng công nghệ. Hoạt động hợp tác nghiên cứu giữa doanh nghiệp với các trường đại học, viện nghiên cứu chưa thực sự đi vào chiều sâu; doanh nghiệp chưa đóng vai trò trung tâm trong đặt hàng nghiên cứu và ĐMST. Nhiều sản phẩm, nhất là sản phẩm OCOP còn thiếu yếu tố ĐMST, thiết kế, công nghệ chế biến và xây dựng thương hiệu; số đăng ký sáng chế, giải pháp hữu ích còn hạn chế.
Giải pháp liên kết, đổi mới
Giai đoạn 2026 - 2030, thành phố Huế xác định KH&CN, ĐMST và khởi nghiệp sáng tạo là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh. Trọng tâm là phát triển hệ sinh thái ĐMST theo hướng đồng bộ, bền vững, gắn với lợi thế đặc thù của địa phương, đồng thời nâng cao chất lượng các tiêu chí thành phần của chỉ số PII.
Theo Phó Giám đốc Sở KH&CN Trần Thị Thùy Yên, việc tuyên truyền, phổ biến ý nghĩa, nội dung Bộ chỉ số PII, cũng như nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các cấp, các ngành, địa phương cần được thực hiện thường xuyên. Kết quả PII cần được gắn với đánh giá hiệu quả điều hành, quản lý của cơ quan, đơn vị và trách nhiệm người đứng đầu.
Thể chế, chính sách phát triển KH&CN, ĐMST và chuyển đổi số cũng cần được hoàn thiện. Trong đó, rà soát, ban hành các cơ chế khuyến khích nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ; thúc đẩy phát triển kinh tế số, xã hội số và các mô hình kinh doanh mới; từng bước hình thành các ngành kinh tế có hàm lượng tri thức và công nghệ cao.
Phát triển nguồn nhân lực KH&CN chất lượng cao cũng là giải pháp then chốt. Theo nhiều ý kiến chia sẻ, Huế cần đẩy mạnh đào tạo, thu hút, trọng dụng đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học; tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp với các trường đại học, viện nghiên cứu; phát huy lợi thế là trung tâm lớn về giáo dục - đào tạo và y tế chuyên sâu của cả nước.
Đặc biệt, việc hình thành các thiết chế hỗ trợ ĐMST mang tính đột phá có ý nghĩa quyết định. Theo ông Nguyễn Xuân Sơn, TUV, Giám đốc Sở KH&CN, thành phố Huế sẽ sớm hình thành Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo cấp thành phố. Đây sẽ là đầu mối tư vấn, hỗ trợ doanh nghiệp từ giai đoạn hình thành ý tưởng, thành lập doanh nghiệp đến kết nối thị trường và phát triển sản phẩm.
Cùng với đó là xây dựng trung tâm gồm các phòng thí nghiệm nghiên cứu, thử nghiệm sản phẩm dùng chung nhằm tháo gỡ "điểm nghẽn" lâu nay của Huế. Trước mắt, cần ưu tiên các phòng thí nghiệm về công nghệ sinh học, phần mềm, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, truyền thông số. Đồng thời, hình thành trung tâm tiêu chuẩn đo lường chất lượng và các trung tâm nghiên cứu liên quan đến tài nguyên, môi trường, thiên nhiên. Đây sẽ là hạ tầng quan trọng giúp doanh nghiệp thử nghiệm, đánh giá sản phẩm, nâng cao chất lượng và khả năng thương mại hóa. Những giải pháp, định hướng được thực hiện đồng bộ, hiệu quả sẽ góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa Huế trở thành trung tâm về KHCN, ĐMST và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị.